3 december 2009 | Schrijfster Mieke de Loof heeft De Diamanten Kogel 2010 gewonnen voor haar boek Wrede schoonheid. De prijs werd op 2 december uitgereikt in het Antwerpse stadhuis.
Wrede schoonheid is het derde boek in een serie van zeven thrillers waarin feiten en fictie vermengd worden en die zich afspelen in Wenen aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog. Volgens de jury zijn de personages levensecht en geloofwaardig en behoudt de plot zijn spankracht tot het einde. De andere genomineerden waren dit jaar Tony Coppers (De geheime tuin), Lieneke Dijkzeul (De geur van regen), Kisling & Verhuyck (De duim van Alva) en Almar Otten (Lied van de angst).
"De vijf genomineerde boeken illustreren ten overvloede hoezeer de grenzen tussen misdaadliteratuur en literatuur vervagen. Het huis der thrillers telt vandaag meer dan ooit vele kamers. Meer en meer wordt ook duidelijk dat de misdaadliteratuur een volwaardige loot is op de stam van de literatuur", zo zei Geert Swaenepoel namens de jury.
De Diamanten Kogel is aan zijn negende editie toe en bekroont jaarlijks de beste Nederlandstalige misdaadroman. Winnares Mieke de Loof ontving een zilveren boksbeugel van 500 gram met vier diamanten van 0.35 karaat, een oorspronkelijk kunstwerk van Wim Delvoye.
De jury, onder voorzitterschap van Henri-Floris Jespers, bestond uit Frank van den Auwelant, Ineke van den Bergen, Jos van Cann, Eric Diepvens, Kris Kenis, Alain Sohier, Geert Swaenepoel en Magali Uytterhaegen.
Op
dinsdag 24 november 2009 kreeg ‘Stiletto libretto’ (Bavo Dhooge) de
Diamanten Kogel, de prijs voor de Beste Nederlandstalige thriller
voor Vlaanderen en Nederland. Eerder greep het boek dit jaar net naast de
Gouden Strop en kreeg het als enig Nederlandstalig werk vijf sterren in de
VN Thrillergids.
Uit het persbericht:
“De Gentse misdaadauteur Bavo Dhooge
(1973) heeft met zijn thriller 'Stiletto Libretto' de Diamanten
Kogel 2009 gewonnen. Antwerps schepen van Cultuur Philip Heylen
reikte de jaarlijkse prijs voor het beste, spannende oorspronkelijk
Nederlandstalige boek vanmiddag uit in het AMVC-Letterenhuis in Antwerpen.
Dhooge ontving een zilveren boksbeugel met vier diamanten. De trofee is
een werk van de Belgische kunstenaar Wim
Delvoye.
,,'Stiletto Libretto' is meesterlijk verteld en geschreven'', meldt het
juryrapport. ,,Een sterke plot, knappe dialogen, uitstekende
karaktertyperingen. Een geslaagde parodie op het Amerikaanse
thrillergenre, tegelijk krankzinnig en geloofwaardig. De auteur bespeelt
een breed register van humor, zowel tongue in cheeck, grand guignol als
pure slapstick. Daarbij slaagt hij er ook in met een ijzersterke logica
een degelijk uitgewerkt spannend verhaal te vertellen. Humor en spanning
zijn geen evidente partners. Dhooge maakt er in 'Stiletto Libretto' een
geslaagd huwelijk van.''
De Diamanten Kogel werd dinsdag voor de achtste keer uitgereikt. Dit jaar
boog de jury zich over 67 ingezonden boeken die verschenen tussen juni
2008 en juni 2009. Willem Asman
('Wondermans eindspel'), Hans
Declercq ('Hoe zwart is de
duivel?'), Marion Pauw
('Daglicht'), Felix Thijssen
('Esperanza'), Jac. Toes
('Blind zicht'), Jacob Vis
('De Scheepsbouwer') en uiteraard
Bavo Dhooge stonden op het
lijstje van genomineerden. Pieter Aspe
('Bankroet') en Bob Mendes
('Vuil Geld') haalden de toplijst, maar werden niet genomineerd.
In zijn bekroonde boek schrijft Dhooge over Jimmy Hendricks, een kleine
crimineel die in Los Angeles een nieuw leven wil beginnen als schrijver.
Als Jimmy's boek met bestaande personages een succes wordt, komt hij in
nauwe schoentjes te zitten. Dhooge was met 'Stiletto Libretto'
eerder dit jaar genomineerd voor de Gouden Strop 2009. Die prijs werd
echter gewonnen door Marion Pauw met 'Daglicht'.
Eerder wonnen Benny Baudewyns
(2002), Jef Geeraerts
(2003), Bob Mendes
(2004), Esther Verhoef
(2005), Felix Thijssen
(2006), Patrick Conrad
(2007) en Simon de Waal
(2008) de prijs van het Genootschap van Vlaamse Misdaadauteurs.”
Diamanten Kogel 2007 voor Patrick Conrad
De Diamanten Kogel werd op 20 september tijdens een
receptie in De Dolle Mol te Brussel voor de zesde keer uitgereikt.
Van de 63 inzendingen, waren zes romans genomineerd:
Patrick Conrad, "Starr"
Lieneke Dijkzeul, "De stille zonde"
Escober, "Chaos, Rothschild en Bach"
Roel Janssen, "De tiende vrouw"
Bob van Laerhoven, "De wraak van Baudelaire"
Peter de Zwaan, "Duivelsrug"
De prijs ging naar Patrick Conrad. Ere-gast prof. dr. Jim Madison Davis
overhandigde hem de trofee.
Vorige prijswinnaars waren: Benny Baudewyns (2002), Jef Geeraerts (2003),
Bob Mendes (2004), Esther Verhoef (2005) en Felix Thijssen (2006).
De jury van De Diamanten Kogel 2007 bestond uit: Frank van den Auwelant,
Jos van Cann, Henri-Floris Jespers, Kris Kenis, Jan Lampo, Geert
Swaenepoel en Magali Uytterhaegen.
De bekroonde schrijver ontvangt een trofee ontworpen door Wim Delvoye: een
zilveren boksbeugel van 500gr. Afgezet met vier diamanten van 0.35ct elk.
Eerst vond in het Vlaams-Nederlands huis de Buren te Brussel een
colloquium plaats onder voorzitterschap van Charles den Tex en Lukas de
Vos. Misdaadauteurs, critici en vorsers bogen zich over het thema
“Thriller versus roman: kunstmatige scheidingslijn of familievete”.
Referaten werden gehouden door Jos van Cann, Jooris van Hulle, Jan Lampo,
Matthijs de Ridder, Mieke de Loof en Felix Thijssen. Ere-gast was
professor J. Madison Davis (Gaylord College of Journalism and Mass
Communication, Oklahoma University), voormalig President voor
Noord-Amerika van de International Association of Crime Writers, die een
gesmaakte uiteenzetting hield over “The Pecking Order: High Literature and
Low Literature in the U.S.”
Carlo van Baelen, directeur van het Vlaams Fonds voor de Letteren, wees er
uitdrukkelijk op dat misdaadromans met dezelfde criteria beoordeeld worden
door de Adviescommissie als alle andere literaire romans. Hij erkende de
noodzaak “de eigenheid van het genre te respecteren en te bewaken”, maar
zag geen heil in een afzonderlijke beoordelingscommissie. Tot slot riep
hij de auteurs van misdaadromans op de proef op de som te nemen, en niet
te aarzelen een aanvraag bij het Fonds te doen binnen de bestaande
reglementering.
Aan de activiteiten van De Diamanten Kogel werd deelgenomen door
misdaadauteurs en dichters, critici, vorsers en uitgevers: Manu van der
Aa, Benny Baudewyns, Ineke van den Bergen, Claus Brockhaus, Jan Bucquoy,
Patrick Conrad, Herman J. Claeys, Lieneke Dijkzeul, Leo de Haes, Clara
Haesaert, Geert D'Hulster, Roel Janssen, prof. dr. Emmy van Kerkhove, Bob
van Laerhoven, Ann van Loock, Bob Mendes, Elvin Post, Geert Swaenepoel,
Wim Verheije, Esther en Berry Verhoef; Leen van Dijck, hoofdconservator
van het Archief en Museum voor het Vlaams Cultuurleven/Letterenhuis;
verder leden van de raad van bestuur van de vzw De Diamanten Kogel (Marie-Paule
Andries, mr Marc Delannoye, Elien Van Dille, Henri-Floris Jespers, Serge
Muller); de juryleden van De Diamanten Kogel 2007 en leden van het Centrum
voor Documentatie en Reëvaluatie (Dirk Maeyens en Jan Scheirs)
Patrick Conrad (1945) is dichter, scenarist, regisseur en schrijver. Hij
maakte films, waaronder "Mascara" (1987) met Charlotte Rampling.
Als misdaadauteur publiceerde hij onder meer de L-trilogie "Limousine", "Louisiana"
en "Luwte". Het bekroonde boek "Starr" is zijn achtste misdaadroman.
De roman gaat over een professor filmgeschiedenis. Enkele vrouwen uit zijn
omgeving worden vermoord. De moorden zijn imitaties van bekende
filmscènes. De professor haalt fictie en realiteit door elkaar en twijfelt
aan zijn eigen (on)schuld.
Juryverslag
Starr van Patrick Conrad (1945) is een verhaal over werkelijkheid en
verbeelding. Hoofdpersonage en verdachte Victor Cox is een wandelende
filmencyclopedie. Dat stelt Conrad in staat het verhaal te larderen met
cinematografische wetenswaardigheden die de lezer duidelijk maken dat er
nog een cinema bestaat naast de hedendaagse blockbusters. Maar bovenal is
het (paranoïde) karakter van de hoofdpersoon dusdanig dat het lang
onduidelijk is voor de lezer of de docent filmgeschiedenis de moorden die
hij op zijn pad kruist wellicht toch zelf heeft begaan. Hij begint er op
een gegeven moment zelf aan te twijfelen. Het boek blijft spannend tot het
verrassende einde toe. In 2003 werd De aap van God genomineerd door De
Diamanten Kogel.
De stille zonde is de eerste misdaadroman van de gevierde kinder- en
jeugdboekenschrijfster Lieneke Dijkzeul (1950), ongetwijfeld een van de
beste debuten van de jongste jaren. Een docent wordt tijdens een
schoolreünie in de herentoiletten vermoord. Ogenschijnlijk is er geen
motief en geen verdachte. Het plot is goed doorweven, de personages flink
in de verf gezet. Met inspecteur Paul Vegter heeft Lieneke Dijkzeul een
menselijke rechercheur neergezet die je niet gauw vergeet. De veelal
kwetsbare vrouwelijke personages worden alle geteisterd door
alomtegenwoordige ellende. Gaandeweg stelt de lezer zich de vraag of
uiteindelijk gerechtigheid zal triomferen zoals die buiten de wet bestaat.
Wie deed het en, vooral misschien, waarom? Beslist lezenswaardige
combinatie van whodunit en psychologische thriller.
Onder de naam Escober vormen Esther Verhoef en echtgenoot Berry Verhoef
een schrijversduo. Chaos is dus, net als De stille zonde, een debuut. Het
verhaal start ijzerhard met een scène wat later een mislukte rip-deal had
moeten zijn, ofte een criminele transactie waarbij één van de partijen
beroofd wordt door de andere. Als lezer wil je niet meer lossen. Het
opgejaagde hoofdpersonage, die zijn verhaal vertelt vanuit de ik-persoon,
werd door de hel van de oorlog in Bosnië tot een gewetenloze moordenaar
gemaakt.en is niet alleen op vlucht voor zijn belagers, maar ook en vooral
voor zichzelf. Scènes in heden en verleden wisselen elkaar af, geenszins
verwarrend, integendeel, je raakt als lezer volledig opgeslorpt door de
ontrafelingen. Puur vakwerk, sterk filmisch en in razendsnel tempo.
Er bestaat zoiets als een al bij al vervelende consensus, gevoed door
media en marketing: bepaalde schrijvers krijgen aandacht, anderen komen
nauwelijks aan bod. Dat geldt evenzeer voor thrillerauteurs als voor
andere romanciers/romanschrijvers. Misdaadauteurs zijn echter uitgelezen
slachtoffers, omdat hun critici zich geroepen voelen een genre te
verdedigen, maar zelden de tijd nemen of krijgen besprekingen te schrijven
die wat verder reiken dan een aantal vastgeroeste positieve of negatieve
cliché’s. Recensies als fast food of als parafrase van advertenties.
Zelden hoor je stemmen met een dissonante coloratuur. Toch worden er af en
toe dissidente meningen waargenomen in dat doorgaans eentonig concert. Zo
bijvoorbeeld naar aanleiding van de bekroning van De tiende vrouw van Roel
Janssen (1947) met de Gouden Strop.
Een megalomane projectontwikkelaar die met een forse subsidie van de
Europese Unie aan de haal gaat, makelaars die als bankiers van de
onderwereld fungeren, advocaten wier natuurlijke roeping het kennelijk is
vermoord te worden, afpersingen en liquidaties, duidelijke hints naar de
criminele actualiteit, verwevenheid tussen boven- en onderwereld,
pseudo-historische elementen en een stukje code, De tiende vrouw bevat
elementen in overvloed om de lezer te boeien. De jury van De Diamanten
Kogel houdt er kennelijk een andere mening op na als de recensent van Vrij
Nederland.
De veelzijdige Bob van Laerhoven (1953) kan terugblikken op een rits
romans, thrillers, reisboeken en theaterteksten. Met De wraak van
Baudelaire schreef hij een ambitieus historische misdaadroman. De door
oorlogservaring getraumatiseerde Commissaris Lefèvre, een bewonderaar van
de dichter van Les Fleurs du mal en vertaler van E. A. Poe, wordt
geconfronteerd met een reeks bizarre moorden. Bij elk lijk werden een paar
verzen van de enkele jaren voordien overleden dichter neergelegd. Het
verhaal is ingewikkeld en barok, en de plot mondt verrassend uit in een
haast metafysische confrontatie. Bob van Laerhoven koos allerminst voor
begane paden en waagt zich daarbij aan gedurfde evenwichtsoefeningen.
Vorig jaar werd De voeder van Peter de Zwaan (1944), een rechttoe rechtaan
geschreven thriller in de hard-boiled traditie, genomineerd voor De
Diamanten Kogel. De hoofdpersoon, Jeff Meeks staat opnieuw centraal in
Duivelsrug. Hij besluit af te rekenen met de moordenaars van een oud
koppel dat, net als hij, met een geheim verleden neergestreken is in de
woestijn van Nevada. Hun tedere relatie wordt zonder veel omhaal maar met
des te meer suggestieve kracht geëtst. Gaandeweg zal einzelgänger Meeks
zich ontpoppen tot wrekende engel en het verleden ontraadselen. Ook nu
weet De Zwaan geweldscènes af te wisselen met pakkende, menselijke
momenten.
Laudatio namens de jury door Henri-Floris Jespers
Verrassend, buitenissig, maar bovenal a good read, een voortreffelijk
geschreven boek dat doet meeleven, dat je meesleept in een niet-alledaagse
realiteit, de combinatie van die elementen in de atypische misdaadroman
Starr van Patrick Conrad beviel de jury het best dit jaar.
&
Een wat onwezenlijke Louise Brooks siert de cover. De vlag dekt de lading.
Met Starr zitten we volop in een oude zwart-wit film.
Starr is niet alleen een verhaal over werkelijkheid en verbeelding, over
wat is waar en wat verzonnen, maar ook een verhaal over jeugd en ouderdom,
over schoonheid en verval. Schoonheid en de verdediging ervan tegen het
banale is trouwens een thema dat als een rode draad doorheen het
veelzijdige oeuvre van Patrick Conrad loopt. In Starr weet hij deze
thema’s in een misdaadverhaal krachtig gestalte te geven.
Het hoofdpersonage en verdachte, Victor Cox, draagt de melancholie van de
naderende ouderdom in zich, en de vele referenties naar tragische
heldinnen uit de filmgeschiedenis leggen een weemoedige gloed over het
boek.
Als cineast van onder meer Mascara en Slachtvee is de filmwereld voor
Conrad inderdaad vertrouwd terrein. In Starr wordt constant verwezen naar
filmscènes, zodat algauw beweerd kan worden dat het boek enkel genietbaar
zou zijn voor erudiete cinefielen. Daar was de jury het niet mee eens. De
moorden mogen dan perfecte imitaties van bekende filmscènes zijn, de films
kennen is meegenomen, een toegevoegde waarde, jawel, maar geen must. Starr
voert inderdaad de lezer op verrassende en soms kronkelende wijze door de
wereld van de film, maar zonder dat dit een belemmering is voor de
oningewijde lezer.
Niet voor niets draagt Conrads hoofdpersonage de naam van een (vergeten)
acteur. De stilaan paranoïde Victor Cox geraakt nl. verstrikt in het web
van elke kunst: de wisselwerking tussen de realiteit van de verbeelding en
de verbeelding van de realiteit. De lezer wordt daarbij meegesleurd in wat
een neerwaartse spiraal blijkt. Waakzaam dromen, een droom in
waaktoestand. Tegelijk is het boek doorspekt met hilarische scènes die
tegelijk een bijna magische uitwerking hebben.
Beurtelings ontroerend en bruusk choquerend, Starr is geen doorsnee
misdaadverhaal, geen thriller die het louter en alleen van de spanning
moet hebben. Geen politieroman, al doet het platvloerse duo rechercheurs
er aanvankelijk voor vrezen. Net zoals in De aap van God, past Conrad
immers graag de karikatuur, de pastiche, de persiflage toe. Hij speelt ook
met de (vermeende) regels van het genre waarvan hij tevens de grenzen
verkent. Starr blijft niet alleen spannend tot het verrassende einde toe,
maar is ook aangenaam van toon, inventief van opzet en creatief in
uitwerking. In de thrillers van Conrad wordt de burgerlijke goede smaak
vaak op de proef gesteld door een persoonlijke en meteen herkenbare mix
van theatrale bijna-porno, burleske benadering, tegenstelling tussen het
sublieme en het groteske, stuitende scènes en gekwetste tederheid. Het
geciseleerde taalgebruik van Conrad is bovendien een zeldzaamheid in de
Vlaamse misdaadliteratuur en in de Nederlandse literatuur tout court.
Starr wordt aangeprezen als een hommage aan de film noir, wat het
natuurlijk ook is, echter vooral een ode aan de vrouw, een ode aan het
leven, inclusief aan de broosheid en kwetsbaarheid ervan. Inderdaad,
“Alles van waarde is weerloos…”
Eigenlijk zou een verfilming niet mogen uitblijven. Maar dat hoeft niet
per se zwart-wit te zijn.
Diamanten Kogel 2006 voor Felix Thijssen
ANTWERPEN - September is de maand van De Diamanten
Kogel, de jaarlijkse prijs voor het beste, spannende en oorspronkelijk
Nederlandstalige boek. De prijs is een initiatief van het GVM (het
Genootschap van Vlaamse Misdaadauteurs).
De prijs – een zilveren boksbeugel met vier diamanten – werd in Antwerpen
op 28 september 2006 voor de vijfde keer uitgereikt en deze keer aan Felix
Thijssen voor zijn Het diepe water.
Twee weken eerder had juryvoorzitter Henri-Floris Vespers op het stadhuis van Antwerpen, de zes genomineerden voor De Diamanten Kogel 2006 bekend gemaakt.
Namens de jury
In de jongste Thrillergids van Vrij Nederland wordt
gewezen op de relativiteit van bekroningen: ‘De VN-sterren zijn de
persoonlijke waarderingen van de individuele Gids-recensenten. Ervaren
thrillerlezers, maar ook andere lezers hebben ongetwijfeld andere
meningen. Jury’s van Edgars, Gold Daggers, Diamanten Kogels en Gouden
Stroppen kennen geregeld oprijzen toe aan boeken die wij niet tot de
absolute top rekenen.’
Dat laatste, dames en heren, is alleszins dit jaar niet van toepassing op
de zes genomineerden voor De Diamanten Kogel 2006.
De Zwaan
De genomineerde roman van Peter de Zwaan (1944)
speelt in de onderwereld van Denver, Colorado. De voeder is een
strak uitgekiende, rechttoe rechtaan geschreven thriller in de hard-boiled
traditie. Heldere structuur, hoog tempo, treffende milieuschildering. De
merkwaardige personages, randfiguren die een archetypische dimensie
vertonen, worden raak getypeerd. De held is een einzelgänger die
één boek gelezen heeft, dat als het ware zijn persoonlijk orakel geworden
is: Vom Kriege van de Pruisische generaal Claus von Clausewitz
(1780-1831). Oorlog voeren is een ingewikkeld proces en geweld een
vanzelfsprekende, alomtegenwoordige realiteit die door De Zwaan (niet
zonder enig leedvermaak) sec dan weer komisch beschreven wordt. Geen
uitweidingen over de achtergrond en de betekenis van jeugdervaringen van
de hoofdpersonen, maar de dreigende slagschaduw van hun al dan niet
verstrengeld verleden is haast tastbaar aanwezig en culmineert in
hallucinante confrontaties.
De titel dekt een wat monsterachtige lading, die door De Zwaan met enige
onthutsende tederheid benaderd wordt. Tot de lezer geconfronteerd wordt
met een nog verrassende ontknoping.
De jonge Francine, de amorele maar zo boeiende en ontwapenende heldin van
Het diepe water van Felix Thijssen (1933), is een onvergetelijk
personage. Gerard Kallas, haar vader, is een zwakke maar zeker niet
antipathieke loser wiens mediocre leven beheerst wordt door een monomane
droom die tot obsessie werd: in een jacht samen met zijn dochter over de
wereldzeeën te varen. Francine grijpt alle gelegenheden aan om iets te
verdienen en die zeiltocht rond de wereld waar te maken. Zo geraakt ze in
de kleine criminaliteit. Door een samenloop van omstandigheden waar zij
onrechtstreeks bij betrokken is, geraakt haar vader in de gevangenis op
verdenking van ontvoering en moord. Francine zal alles erop zetten om hem
vrij te krijgen. En uiteindelijk wil zij hem zijn gedroomde dood geven:
aan het roer van een zeilboot midden op de oceaan.
Het diepe water is een ontroerende psychologische thriller, meeslepend en
plottechnisch feilloos opgebouwd. Thijssen is een vakman die een
functionele en sobere stijl hanteert. Hij schrijft “met de autoriteit van
iemand die precies weet wat hij wil vertellen, en hoe”, aldus de
Nederlandse criticus Hans Knegtmans.
Den Tex
De macht van meneer Miller van Charles den Tex
(1952) is eigenzinnig, spannend, meeslepend, intrigerend, onderhoudend en
eigentijds. Den Tex boort een problematiek aan die verder reikt dan de
tijd van een leuke en meesterlijke thriller. Het boek verdient als
antidotum gelezen te worden door de doorsnee internaut die, ongehinderd
door dossierkennis of inzicht en verziekt door blindelings vertrouwen in
de technologie, urenlang beaat zit te plankzeilen zonder te beseffen waar
zijn informatie vandaan komt. Analfabeten in een wereldbibliotheek waar
zelfs Jorge Luis Borges niet over dromen kon.
De beklemmende mise-en-scène van internet en computers – de echte helden
van De macht van meneer Miller – is, hoe angstaanjagend ook, qua
realiteitsgehalte overtuigender dan de snelle actie, die gekenmerkt wordt
door fantasie en een gezond jongensboekgehalte. Den Tex is een
voortreffelijke stilist, die snel wisselende verhaallijnen stevig en
wellustig in handen houdt en bij wijlen hilarische of haast stripachtige
passages niet schuwt.
Den Tex kreeg in 2002 en 2006 De Gouden Strop, waarvoor hij al van 1995 af
herhaaldelijk genomineerd was.
Post
Elvin Post (1973) was de eerste debutant en de jongste schrijver ooit die De Gouden Strop kreeg. Groene vrijdag (2004), ook genomineerd voor De Diamanten Kogel, was inderdaad een revelatie, een opmerkelijk debuut met het karakter van een schelmenroman, bevolkt door onconventionele personages. In Vals beeld (2006), een mix van feiten en fictie, staat de grootste kunstroof uit de Amerikaanse geschiedenis centraal. Terwijl in Groene vrijdag de burleske of groteske schildering vaak de overhand kreeg, staat in Vals beeld de fatale doem tot mislukken centraal. Het is de lezer meteen duidelijk dat de personages hun ambities niet kunnen waarmaken, en Post weet dat deskundig tot zijn voordeel om te buigen. Ook nu is de humor troef. Een soms bittere humor, want de scherp geobserveerde en getypeerde personages laten geen gelegenheid onbenut om moeiteloos te illustreren wat je zou kunnen omschrijven als de schoonheid van het falen. Daarnaast schetst de roman ook “een ontluisterend beeld van het door schemerige experts en inhalige museumdirecteurs bevolkte kunstwereldje, waarin echt en vals nog amper van elkaar te onderscheiden zijn”, aldus Geert D’Hulster.
Dros
Met de historische roman Noorderburen werd
Nico Dros (1956) genomineerd voor de AKO-literatuurprijs. Als historicus
(afstudeerrichting: Nederlands-Indië) heeft hij verdienstelijke
publicaties op zijn naam, o.m. Het angstzweet der kolonialen
(2003), een bundel essays over Java gedurende de eeuwen van Nederlandse
overheersing. Dromen van de bok (2006) werd door de uitgever
omschreven als een ‘kwaadsappige roman’, zeg maar ‘roman noir’.
Iwan Lautier wordt gestalkt door een leerlinge die aan het syndroom van
Clérambault of ‘psychose passionnelle’ lijdt, de dwanggedachte dat
de aantrekking wederzijds is. Dat idee-fixe zal nare gevolgen hebben, ook
al omdat de leraar op andere gebieden ver van brandschoon is. Het formele,
soms archaïserende taalgebruik van Dros contrasteert met de vrij scabreuze
inhoud en geeft het boek een heel apart cachet. Die tegenstelling tussen
ironiserende verhevenheid en banaliteit werkt feilloos. In de Volkskrant
stipte Clara Strijbosch aan: “Het is knap dat [hij] met een zo drabbig
onderwerp zijn lezers weet te verleiden.”
Dromen van de bok illustreert hoe onduidelijk de grens wel is
tussen misdaadliteratuur en ‘literatuur’. Naar aanleiding van de nominatie
stipte crimezone.nl aan dat Dros ‘de grote onbekende is’. Juister: de
grote verrassing.
De Bruyn
Flapteksten zijn vaak nietszeggend of zelfs
misleidend. Eenmaal is geen maal, maar nu heeft de uitgever heeft gelijk:
Patrick de Bruyn (1955) brengt misdaad ongemakkelijk dicht bij de lezer.
De romans Vermist (2001), Verminkt (2004) en Verdoemd
(2006) hebben alvast gemeen dat ze over gewone mensen gaan die door het
noodlot of door eigen toedoen in een escalerende nachtmerrie belanden.
Folteringen, gruwel en machogedoe zijn aan hem niet besteed, maar enkele
erg realistische, altijd functionele en sober geschreven scènes blijven in
het geheugen van de lezer gegrift.
Verminkt werd genomineerd voor de Gouden Strop, de Hercule Poirot
en de Diamanten Kogel. Verdoemd, zijn jongste roman, kreeg vier
sterren in de Thrillergids van Vrij Nederland en werd aldus gerekend tot
de “nieuwe topthrillers 2006”. Net zoals in zijn vorige romans vervalt
Patrick de Bruyn nergens in ellenlange en op de duur vervelende verkenning
van zeldzame perversiteiten of strik persoonlijke idiosyncrasieën, al
schrijft hij ook wel degelijk persoonlijke angsten van zich af. Agressie,
racisme, gebrek aan communicatie en normenvervaging staan tegenover diepe,
warme, menselijke relatie. De label ‘psychologische thriller’ kan bij
bepaalde lezers enig wantrouwen opwekken – niet onterecht trouwens – maar
een meester in suspense als De Bruyn verdient die argwaan alleszins niet.
Met sobere, economische middelen weet hij, telkens opnieuw, meteen een
diffuse maar pregnante sfeer van herkenbare angst te scheppen. Bovendien
worden in Verdoemd niet alleen maatschappelijke thema’s discreet maar niet
minder trefzeker gemoduleerd, maar wordt ook op pakkende wijze de
eenzaamheid van mensen met hun immense verdriet met veel empathie
geschetst.
Eenparig
Patrick de Bruyn, Nico Dros, Elvin Post, Charles den Tex, Felix Thijssen en Peter de Zwaan. Zes topauteurs, zes spannende boeken, maar er kan er maar een de trofee winnen.
Elke jury is er vanzelfsprekend op uit nieuw of onderschat talent te bekronen, maar uiteindelijk ging het in de eindronde tussen twee erg uiteenlopende romans van incontournabele gevestigde schrijvers, De macht van meneer Miller en Het diepe water. Zowel Charles den Tex als Felix Thijssen, hebben zich in hun loopbaan ontplooid als uitstekende stilisten, die hun complexe personages precies neerzetten in romans met een feilloze en meestal verrassende plot. Ze bewijzen daarbij ten overvloede hoe een geheel andere visie en aanpak kan resulteren in voortreffelijke thrillers, die de grenzen van het genre vanzelfsprekend overschrijden.
Uiteindelijk sprak de jury eenparig haar voorkeur uit
voor Het diepe water.
Na ruim zeventig boeken mocht Felix Thijssen terecht verklaren: “Ik weet
wat ik kan, wie ik ben. Bevestiging door een prijs hoeft niet meer zo voor
mij.”
Waarde Felix Thijssen, voor ons hoefde het kennelijk wel. Gefeliciteerd met de Diamanten Kogel 2006.
Shortlist
De genomineerden kwamen voort uit de eerder gepubliceerde shortlist, die ontstond uit de 62 ingezonden titels:
Gauke Andriesse – Dode opdrachtgever (Atlas,
2006)
Willem Asman – De Cassandra Paradox (De Bezige Bij, 2006)
Pieter Aspe – Zonder spijt (Manteau, 2006)
Patrick de Bruyn – Verdoemd (Manteau, 2006)
Nico Dros – Dromen van de bok (Van Oorschot, 2006)
Heuvel & De Waal – De Rembrandtcode (De Fontein, 2006)
Martin Koomen – Kleine koude oorlog (Ellessy, 2006)
Ep Meyer – De regels (Prometheus (2006)
Elvin Post – Vals beeld (Anthos, 2006)
Ed Sanders – De zoon van Sint-Petersburg (The House of Books, 2005)
Charles den Tex – De macht van meneer Miller (De Geus, 2005)
Felix Thijssen – Het diepe water (Sijthoff, 2006)
Fortinbras Vonk – Contraplan (Signature, 2005)
Peter de Zwaan – De voeder (De Geus, 2006).
Jury
De jury van De Diamanten Kogel 2006 bestond uit Frank
van den Auwelant, Jos van Cann, Henri-Floris Jespers (voorzitter), Kris
Kenis, Danny de Laet en Geert Swaenepoel.
Zie ook:
www.diamantenkogel.be
Driemaal is scheepsrecht voor de Nederlandse misdaadauteur
Esther Verhoef (1968, Den Bosch).
Met haar tweede thriller Onder druk won zij als eerste Nederlandse
auteur de Diamanten Kogel 2005, de prijs voor de beste Nederlandstalige
misdaadroman van afgelopen jaar van het Genootschap van Vlaamse
Misdaadauteurs.
Eerdere nominaties waren er dit jaar voor het boek in de strijd om de
Gouden Strop en verleden jaar werd haar debuutthriller Onrust,
eveneens voor die prijs genomineerd.
De schrijfster nam de prijs, een zilveren boksbeugel van 500 gram met 4
diamanten van 0,35 karaat, zelf in ontvangst in Antwerpen op 22 september.
Het is de vierde keer dat het Genootschap de prijs voor de beste
misdaadroman uitreikt en de eerste keer dat de prijs naar een Nederlandse
auteur gaat. Onder de vier genomineerden die Verhoef achter zich liet
bevonden zich nog twee Nederlanders: Margreet Hirs met Haventijd;
Van Loock & Sluszny met De witte salamander; Johanna Spaey met
Dood van een soldaat (winnaar Gouden Strop 2005) en Simon de Waal met
Cop vs Killer.
Eerdere Diamanten Kogels waren er voor Bob Mendes voor Medeschuldig
(2004), Jef Geeraerts voor Dossier K (2003) en aan Benny Baudewyns
voor De Emerson locomotief (2002).
De jury van De Diamanten Kogel 2005 bestond uit: Frank van den Auwelant,
Henri-Floris Jespers (voorzitter), Kris Kenis, Danny de Laet, Jan Lampo en
Geert Swaenepoel.
Zie voor long- en shortlist
www.diamantenkogel.be
Voor de derde keer werd de trofee De Diamanten Kogel uitgereikt aan het beste spannende boek van het jaar. De trofee werd aan de laureaat uitgereikt door beeldend kunstenaar en ontwerper van de trofee Wim Delvoye.
(vlnr. Bavo Dhooge, Elvin Post, Bob Mendes,
Patrick De Bruyn en Aad van den Heuvel)
De uitreiking vond op 14 oktober in Antwerpen plaats.
De Belgische misdaadauteur Bob Mendes
heeft met zijn thriller Medeschuldig de Diamanten Kogel 2004
gewonnen, de prijs voor het beste en spannendste oorspronkelijk
Nederlandstalige boek, dat de laatste helft van verleden jaar en de eerste
helft van dit is verschenen en waarin suspense en kwaliteit centraal
staan.
De jury van de Diamanten Kogel, een initiatief van het Vlaams Genootschap
van Misdaadauteurs bestond uit voorzitter Henri Floris-Jespers, Kris Kenis,
Danny DeLaet, Geert Swaenepoel en Jan Lampo. De prijs bestaat uit een met
diamanten ingelegde boksbeugel ter waarde van 37.000 euro.
De voormalige Belgische accountant en belastingadviseur Bob Mendes
(pseudoniem van David Mendes, Antwerpen, 1928) schrijft thrillers die vaak
direct zijn gekoppeld aan de Belgische actualiteit. In Medeschuldig
vertelt Mendes het verhaal van Jozef Heine, een joods kunstschilder. Op
latere leeftijd wordt die geplaagd door gewetenswroeging over zijn rol bij
de gebeurtenissen in Sabra en Shatila en de dood van zijn eerste vrouw,
Rachel, die daar onlosmakelijk mee verbonden is.
Als hij op zijn zestigste verjaardag wakker wordt met een zware kater en
een vernietigende pijn in zijn geslachtsdelen, vreest hij dat nu ook voor
hem het aftellen is begonnen. Hij beslist dat hij op het geschikte moment
er zelf een einde aan zal maken. Maar voor het zover is, wil hij schoon
schip maken en zijn leven een andere wending geven.
Mendes won tweemaal eerder de Gouden Strop, de Nederlands prijs voor de
beste misdaadroman van dat jaar: in 1993 met Vergelding (1993) en
vier jaar later met De kracht van Vuur. Medeschuldig is bovendien
de eerste Vlaamse misdaadroman die in het Russisch wordt vertaald. Dit
najaar komt het in Rusland op de markt in een oplage van 75.000
exemplaren.
Mendes introduceerde met Een dag van schaamte (rond het Heizeldrama)
in 1987 het fenomeen dat hij zelf de faction-thrillers noemt: een
vermenging van fictie en feiten waarbij een bepaalde visie naar voren
wordt geschoven. In Mendes’ geval resulteert dit nogal eens in sterk
maatschappijkritische thrillers. Het Chunnel syndroom bijvoorbeeld
handelt over de financiële manipulaties van veerbootmaatschappijen
veroorzaakt door de dreiging van de tunnel onder het Nauw van Calais.
De fraudejagers gaat over de ontvoering van Valéri de Beers (VDB =
Vanden Boeynants), met wiens hulp Patrick (Patrick Hamers dus) in opstand komt.
Om
de continuïteit van de prijs te verzekeren werd tevens de stichting De
Diamanten Kogel v.z.w. opgericht. Het bestuur bestaat o.a. uit: Bob Lebacq,
voorzitter, Wim van Rooy, ondervoorzitter en Marie-Paule Andries,
secretaris. Initiatiefnemer Bob Mendes heeft het erevoorzitterschap aanvaard.
De Diamanten
Kogel is de prijs voor het spannendste en beste Vlaamse misdaadboek,
gesponsord door een Antwerps diamantbedrijf. De Diamanten Kogel is géén
geldprijs; de klemtoon ligt op uitstraling en prestige. Er is wel een
waardevolle trofee: een exclusief voor de gelegenheid ontworpen kunstwerk, van
de hand van Wim Delvoye: een met diamanten ingelegde boksbeugel.
De prijs staat vanaf 2004 ook open voor Nederlandse misdaadschrijvers.
Zie verder www.diamantenkogel.be
crime.nl © Nederlandstalige misdaadauteurs