Boekan Saja

Boekan Saja, ps. van C.W. Wormser. In 1942 publiceert C.W. Wormser onder het pseudoniem Boekan Saja, Maleis voor 'ik niet', met Handlangers van den dood zijn eerste Indische Detectiveroman bij uitgeverij W. van Hoeve in Deventer. Mr. Van Nieuwland, de achtentwintigjarige landraadsvoorzitter van Bandoeng lost op verzoek van een oude studievriend uit Leiden een dubbele moord, aanzetting tot moord resp. chantage en misbruik en moord van vijf Javaanse meisjes uit de Desa in een handomdraai op. Twee verschillende daders voor de zes moorden en twee Djocjasche jongens, H.B.S. te Semarang en studie in Leiden en Deventer, als chanteur inclusief goena-goena-praktijken.

"Ja, die fratsen worden in Midden-Java uitgehaald. Ik heb in de Preanger nog nooit zoo iets meegemaakt. 't Is typisch Djocjaasch, ten minste Midden-Javaasch. Dat wist U zeker al?"
"Ja, ik herinner me, dat Oma vroeger wel eens van die goena goena verhalen deed en ook van poppetjes, die vermoord werden en dan begraven werden voor de deur van de man, dien ze vermoorden wilden."

Maar via combineren en deduceren in de geest van Ivans wordt de zaak tot een goed einde gebracht. 
Boekan Saja wordt een beginnend formuleschrijver wanneer in Het graf van den Mammon (1943) diezelfde Van Nieuwland, nu als veertigjarige officier van justitie met een zoon op het lyceum in, uiteraard, Den Haag, een valsmunterij oplost. De daders zijn de Sans, Chinese broers, H.B.S. in Bandoeng en studie in Wageningen, samen met Van Andere junior, geboren uit een avontuurtje van zijn vader, directeur van de cultuurmaatschappij Mana Sadje N.V., met zijn Soedanese moeder. Java is de plaats des delicts, waar de Nederlandse heersende klasse wel eens een faux pas maakt met een inlandse dame, wat geld over de balk gooit of een beetje fraudeert, maar grosso modo het leven goed is en de verhoudingen duidelijk. Goena goena, uitvoerige landschapsbeschrijvingen en veelvuldig gebruik van Javaans, Soedanees en Maleis zorgen voor een sterke Indische kleur. 
In 1946 verschijnt Het geheim der tempelruïne. Van Haren, lid van de politieke recherche, wordt door de Indisch-Nederlandse regering naar Frans Indo-China uitgezonden om een Japanse samenzwering om dit gebied in haar macht te krijgen te bezweren. Een actueel thema in die jaren, dat via prachtige routebeschrijvingen keurig wordt opgelost. (met dank aan Peter Ronner)

Werk: Handlangers van den Dood (1942); Het graf van den Mammon (1943); In de woning der Geesten (1943); Het geheim van de tempelruïne (1946).

Zie ook Indië.nl. Een schets van de Indische detectiveroman door Peter Ronner.