Bob Mendes
Bob Mendes (Antwerpen, 15-5-1928), Vlaams auteur en accountant (gegradueerde in de boekhoudkunde, ere-accountant Lid Commissie Letteren SABAM). Hij was oprichter van het GVM, het Genootschap van Vlaamse Misdaadauteurs, waar hij thans erevoorzitter van is.
Zijn literaire debuut was de dichtbundel Met rook geschreven (1984). Verder schreef hij nog een tweede dichtbundel, een toneelstuk en twee bundels met korte verhalen, en een respectabel aantal romans. Met Een dag van schaamte introduceerde hij de 'faction-thriller', zoals hij dit genre zelf noemde: een vermenging van feiten en fictie, waarbij een bepaalde visie naar voren wordt geschoven. Deze thriller rond het Heizeldrama werd een bestseller. Met stijgend succes volgden sterk maatschappijkritische thrillers.
Rond de ondergang van de Herald of Free Enterprise schreef hij Het chunnel syndroom (1989). Dit boek is gesitueerd tegen de achtergrond van de aanleg van de tunnel onder het Nauw van Calais. Dat gigantische project dreigt de grootste economische machtsverschuiving te veroorzaken sinds de industriële revolutie.
Centraal in deze avontuurlijke roman staat de accountant David Marcke. Als hij door zijn ex-schoonvader, de scheepsmagnaat baron Montagne-Jonson, ertoe wordt overgehaald een bedrijfsanalyse uit te voeren bij diens veerbootmaatschappij, ontdekt hij al spoedig dat de topmanagers zich met erg duistere praktijken bezighouden en hun veerbootdiensten over het kanaal zo 'slordig' runnen, dat het lijkt alsof er misdadige opzet mee is gemoeid.
Een kernafvalschandaal staat centraal in De vierde soera (1990), politieke corruptie en belastingfraude in De fraudejagers (1991), Saddams oorlog en de illegale wapenhandel in Vergelding (1992). Hiervoor kreeg Mendes de Gouden Strop).
In Rassen/Rellen (1993) ontmoet David, een social geëngageerd Vlaams auteur, tijdens een party Linda Rosenquist, een advocate van midden dertig die er merkwaardige ideeën op nahoudt. David raakt verstrikt in een web van intriges rond het proces tegen de vier blanke politiemannen die in Los Angeles snelheidsduivel Rodney King op barbaarse wijze aftuigden. De research voor het boek dat hij hierover wil schrijven, ontaardt in een bloedstollende nachtmerrie wanneer David een pion lijkt te zijn in een schaakspel dat alleen verliezers kent: Linda, Black Defense, Saporta en Ben Turot, een miljardair met presidentïele ambities. De uitkomst van het spel en de uitspraak van het proces leiden tot de bloedigste rassenrellen in Amerika sinds de dagen van Martin Luther King.
Computercriminaliteit en politiek gesjoemel in België was het onderwerp van Link (1994). Onder de titel Het Virus is van Link een toneelstuk gemaakt. De première was op 22 september 2001 in Mechelen (B).
De organenmafia komt aan bod in Meedogenloos (1995). In 1996 verscheen met De kracht van het vuur het magnum opus van de auteur. In dit boek worden de dramatische verwikkelingen geschetst in het leven van een voortvluchtige joodse familie in het Perzië van de sjah. Met deze roman won hij voor de tweede maal De gouden strop. Filmproductiehuis CINE3 tekende een exclusief contract voor de filmrechten van het De kracht van het vuur.
De kracht van het ijs speelt zich af tijdens de aanleg van een oliepijplijn door Alaska.
In oktober 1999 verscheen De smaak van de vrijheid, een roman die zich afspeelt tijdens de laatste dagen van Buchenwald. Voor Mendes de roman waaraan hij zich emotioneel het meest gebonden voelt. Zijn nieuwste werk is de verhalenbundel Dirty dancing (2000) met de joodse, vrouwelijke privédetective Sam Keizer als hoofdpersoon, die zich heeft gevestigd in de in het midden van de multiculturele Antwerpse diamantwijk. De verhalen spelen zich af aan de zelfkant van de Antwerpse samenleving. Een bezoek aan 'Dirty Dancing' in het beruchte Antwerpse Statiekwartier is voor de meeste fuifnummers een once-in-a-lifetime-experience: sensuele disco-beat, exclusieve stripnummers of een real-fuck-show. Voor Sam Keizer maakt het deel uit van een discrete, maar levensgevaarlijke opdracht: een vermiste danseres van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen terugvinden. In de andere verhalen is er sprake van vrouwenhandel, kunstroof, aandelenzwendel en brutale roofovervallen.
In 2000 verschenen Het chunnelsyndroom (nu aan elkaar geschreven) en Rassen/Rellen opnieuw, maar nu in één bundel.
In Bloedrecht is hoofdpersoon Erasmus Jacobs is een mislukkeling met een kinderlijke adoratie voor zijn ter dood veroordeelde vader. Terwijl hij zelf in de gevangenis een straf uitzit voor smokkel van bloeddiamanten ontdekt hij het middel om in één slag mateloos rijk te worden en tegelijk de nakomeling van de man die zijn voorvaderen in het verderf stortte, de rekening te presenteren.
Vermomd als een joods-orthodox diamantair pleegt hij een jaar later in Antwerpen, geholpen door leden van de Georgische en Zuid-Afrikaanse maffia, een spectaculaire roof. Het gerechtelijk onderzoek gaat gebukt onder interne verdeeldheid en een gebrek aan middelen. Samuela Keizer, een joodse privé-detective die in Antwerpen voor rekening van de Hoge Raad voor Diamant smokkelaars in bloeddiamant opspoort, bindt in haar eentje de strijd aan. Ook zij kan ongenadig zijn…
Met Medeschuldig won hij de Diamanten Kogel 2004. Jozef Heine, een joods kunstschilder, wordt op latere leeftijd geplaagd door gewetenswroeging over zijn rol bij de gebeurtenissen in Sabra en Sjatila en de dood van zijn eerste vrouw, Rachel, die daar onlosmakelijk mee verbonden is. Als hij op zijn zestigste verjaardag wakker wordt met een zware kater en een vernietigende pijn in zijn geslachtsdelen, vreest hij dat nu ook voor hem het aftellen is begonnen. Hij beslist dat hij op het geschikte moment er zelf een eind aan zal maken. Maar voor het zover is, wil hij schoon schip maken en zijn leven een andere wending geven. Hij zal geen pornografische pop-art meer schilderen, maar echte kunst. Hij zal een punt zetten achter zijn relatie met
Julia, het naaktmodel met wie hij samenwoont. Hij zal desnoods terugkeren naar het Midden-Oosten en zich inzetten voor de vrede. Al zijn goede voornemens worden onderuitgehaald als hij even later het levenloze lichaam van Julia onder aan de trap vindt en zich realiseert dat hij haar in een dronken bui heeft omgebracht. Wil hij de laatste maanden van zijn leven niet in de gevangenis doorbrengen, dan zal hij haar lijk moeten laten verdwijnen. Voor Heine is dat een haast onmogelijke opdracht. En zijn leven wordt niet eenvoudiger als hij ook nog het pad kruist van de voortvluchtige Sofie Moons, die pas uit de gevangenis van Gent is ontsnapt.
Spannende verhalen bundelt drie thema’s: alle ‘Sam Keizer’-verhalen, ‘Plaats van de misdaad: Vlaanderen’ en ‘Buiten de grenzen’. Enkele van deze verhalen werden bekroond of vertaald. Zo koos Martin Cruz Smith het verhaal ‘Afdrukken van tanden’ voor zijn anthologie Death by Espionage en werd twee keer een verhaal van Mendes geselecteerd voor de Amerikaanse anthologie The world’s finest Mysterie and Crime Stories – in 2001 was dat ‘Nobele doeleinden’ (‘Noble causes’) en in 2003 werd ‘Modekoning’ gepubliceerd als ‘Fleeting fashion’.
De kracht van het bloed behandelt de actuele problematiek rond het terrorisme. Bob Mendes neemt het uitdagende doel op zich om meer inzicht te verschaffen in de schijnbaar onoverbrugbare verschillen tussen het christendom en de islam. Het verhaal cirkelt rond Cyrus Razdi, de machtige kanselier uit De kracht van het vuur, die zich ontpopt tot een meedogenloze en op macht beluste despoot. Hij probeert het terrorisme van Musa en Osama bin Laden te gebruiken voor zijn eigen snode plan: de Amerikaanse-Europese macht vervangen door een wereldwijde hegemonie van de islam op basis van het vermogen van Razdi Foundations. De anti-terreurcel CFT van de Verenigde Naties raakt echter op de hoogte van het machtsspel van Cyrus en probeert door te dringen tot de kern van het moslimterrorisme en tot Osama bin Laden zelf.
Bob Mendes, Meester in Misdaad (2005) is een boek van Henri Floris Jespers. Het is een ode aan Bob Mendes, die een beeld achter de schrijftafel van deze factionthrillerauteur geeft. Bob Mendes, Meester in Misdaad bestaat uit een korte biografie, een interview met de auteur, een essay met de thema’s en motieven uit zijn werken en een bibliografie van de primaire en secundaire literatuur.
Henri-Floris Jespers is recensent en criticus. Bovendien publiceerde hij al een aantal romans, dichtbundels en essays. Momenteel is hij de voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Letterkundigen. Als voorzitter van de jury van de Diamanten Kogel is hij een vooraanstaande kenner van het thrillergenre. Dat betekent dat hij uitstekend geplaatst is om het werk van Bob Mendes te evalueren en om het in een bredere context te plaatsen.
Werk: Bestemming terreur (1984); Een dag van schaamte (1988); Het chunnel syndroom (1989); De vierde soera (1990); De fraudejagers (1991); Vergelding (1992); Rassen/Rellen (1993); Link (1994); Meedogenloos (4 novellen, waaronder Stukken van mensen, 1995); De kracht van het vuur (1996); Misdaad en meesterschap (verhalenbundel, 1997); De kracht van het ijs (1998); Verslag aan de koning (verhalenbundel, 1999); De smaak van de vrijheid (1999); Dirty dancing (verhalenbundel, 2000); Het chunnelsyndroom en Rassen/Rellen (2000); Bloedrecht (2001); De beste misdaadverhalen uit Vlaanderen (2002, samenst. Mendes); Medeschuldig (2003); Spannende verhalen (misdaadverhalen, 2004); De kracht van het bloed (2005).
Poëzie: Met rook geschreven (1984); Alfa en Omega (1987).
Bekroningen:
1993: "Crime Parade" van Trends (twintig Best of aller tijden) met De Fraudejagers
1993: De Gouden Strop voor Vergelding (1992)
1995: Library of Congress in Washington - lezing ten behoeve van het Archive of World Literature on Tape (na Hugo Claus, Cees Nooteboom en Gerrit Kouwenaar)
1997: De Gouden Strop voor De kracht van het vuur (1996)
Tussen 1994 en 1998 selecteerde Reader's Digest 4 titels voor hun reeks "Beroemde boeken": Het chunnel syndroom, Link, De fraudejagers, De kracht van het vuur.
1999: Cultuurprijs van Schoten voor gehele oeuvre
2000: De novelle Stukken van mensen wordt door Reader's Digest uitgegeven als premieboek ter gelegenheid van het verschijnen van Het Beste boek deel 200.
2003: het Sam Keizerverhaal "Dirty Dancing" werd winnaar van het International Crime Short Story Competion "Atanas Mandadjiev" 2003.
2004: Met Medeschuldig wint hij de Diamanten Kogel 2004.Vertalingen: Vergelding (Vengeance, VS, 1995); Link (Cybermafia, Duitsland, 1997); Meedogenloos (Kusy lidi, Tsjechië, 1998); De kracht van het vuur (B & K Duitsland, 2000); De kracht van het vuur (Ed. L. Wilquin, Frankrijk, 2000); De kracht van het vuur (wordt in 2003 verfilmd als: The Power of Fire); De kracht van het ijs (Cism, Spanje, 2000); De korte verhalen De laatste bezoeker, Afdrukken van tanden en Verslag aan de koning verschenen in World Anthology's in Spanje, de VS en Japan; Het chunnel syndroom (verschenen als e-book: Chunnel Syndrome); De smaak van vrijheid (Der Geschmack der Freiheit - Duitsland 2003); Link (BG Sofia - Bulgarije 2004); Bloedrecht (Les diamants du sang - Ed. Wilquin Frankrijk 2004).
|
|
crime.nl © Nederlandstalige misdaadauteurs