Robert van Gulik

Robert van Gulik (Zutphen 1910 - Den Haag 1967) verkreeg grote bekendheid als sinoloog, diplomaat en schrijver van de Rechter Tie-mysteries. Hij bracht een deel van zijn jeugd in Nederlands-Indië door, waar hij werd gefascineerd door de Chinese schrifttekens op de uithangborden van de Chinese winkels. Zo ontstond zijn belangstelling voor de Chinese cultuur. Hij studeerde sinologie in Leiden en Utrecht waar hij op 25-jarige leeftijd de graad van doctor in de Letteren en Wijsbegeerte cum laude behaalde. Hij trad in de diplomatieke dienst en bekleedde gedurende zijn loopbaan vele posten in het Verre Oosten. Zijn laatste levensjaren was hij Nederlands ambassadeur in Tokio. Wereldfaam verwierf hij met zijn Rechter Tie-detectiveromans waarvan de eerste in 1958 verscheen. Hij schreef in het Engels (deels vertaald door Ton Vervoort).

NIEUWE UITGAVE VAN DE  RECHTER TIE  MYSTERIES

Op vrijdag 2 mei 2003 werden de eerste twee titels gepresenteerd van de heruitgave van de Rechter Tie-reeks van Robert van Gulik. 

Robert van Gulik baseerde zijn Rechter Tie-romans op een historische magistraat die in de Tang-dynastie van het oude China leefde (630-700 na Chr.). Als magistraat was hij niet alleen rechter, maar tegelijkertijd ook stadsbestuurder en hoofd van de politie. In deze positie loste hij als meesterdetective, bijgestaan door vier trouwe assistenten, een aantal ingewikkelde moordzaken op scherpzinnige wijze op. Robert van Gulik zette Rechter Tie neer als de Chinese evenknie van Sherlock Holmes of Maigret. De Rechter Tie-romans zijn in 18 talen vertaald waarvan over de hele wereld enkele miljoenen exemplaren zijn verkocht. De Rechter Tie-reeks werd vanaf 1958 in de Nederlandse taal uitgebracht door Uitgeverij Van Hoeve in Den Haag. De reeks omvat 16 romans en een bundel korte verhalen, die alle in de komende vier jaar opnieuw zullen worden uitgegeven. Bij deze nieuwe uitgave is gekozen voor de chronologische volgorde waarin de romans elkaar opvolgen, zodat men Rechter Tie in zijn loopbaan, beginnend in Foe-Lai, op de voet kan volgen. De omslagen van deze nieuwe uitgave zijn ontworpen in de Van Hoeve-stijl van de oorspronkelijke Nederlandse serie. Ieder deel wordt voorafgegaan door een inleiding geschreven door een persoon die op een of andere wijze, affiniteit heeft tot Robert van Gulik of zijn alter-ego, Rechter Tie. Wilt Idema, sinoloog te Boston, heeft voor de eerste titel in deze nieuwe serie, Fantoom in Foe-lai, de inleiding geschreven. De inleiding voor de tweede titel, Het Chinese Lakscherm, werd geschreven door Janwillem van de Wetering, auteur van misdaadromans. Ook wordt ieder deel voorzien van een korte biografische aantekening veelal naar aanleiding van de betreffende titel. Bij het eerste deel, Fantoom in Foe-lai, worden de ontmoetingen van   Robert van Gulik en Jan Slauerhoff geschetst en bij het tweede deel, Het Chinese Lakscherm, wordt het Ming lakscherm uit de kunstverzameling van Robert van Gulik beschreven, dat tot inspiratie diende voor het schrijven van deze roman.

De Rechter Tie misdaadromans worden vanaf 2003 onder redactie van Thomas van Gulik heruitgegeven door Uitgeverij Ravenberg Pers te Oosterbeek. De tekst is aan het hedendaags Nederlands aangepast door Rody Chamuelau. De boekverzorging is in handen van Koos van Tol, waarbij de oorspronkelijke Van Hoeve-uitgave zoveel mogelijk als uitgangspunt heeft gediend.

Het vermelden waard is het eerste hoofdstuk van De vierde wand van Arthur Japin over Van Gulik. De vader van Arthur, Bert Japin was bevriend met Van Gulik.

Meer over Van Gulik:

• www.rechtertie.nl
• www.pfarramt-aktuell.de/richterdi (in het Duits, heel goed)
• bij Birgir Nielsen (Denemarken, in het Engels)
• bij Roman Policier (Canada, Franstalig)
• Colin Glassey (Engels)
• bij Mats Beek (Nederlands)

Werk: Labyrinth in Lan-fang (1957); Fantoom in Foe Lai (1958);  Klokken van Kao-yang (1958); Meer van Mien-yuan (1959);  Nagels in Ning-tsjo (1960); Zes zaken voor rechter Tie (1961); Het rode paviljoen (1961); Het Chinese lakscherm (1962); Het spookklooster (1962); De nacht van de tijger (1963); De parel van de keizer (1963); Een gegeven dag, Amsterdams mysterie (1963); Moord in Canton (1963); Vier vingers (boekenweekgeschenk 1964); Het wilgenpatroon (1966); Halssnoer en kalebas (1967); Moord op het maanfeest (1968); Het spook in de tempel (1968); Hij kwam met de regen (1969); Vijf gelukbrengende wolken (1969); Meer van Mien-yuan/Het spookklooster en Fantoom in Foe-Lai/Het Chinese lakscherm in cadeaucassette (1999). 

Handtekening van Van Gulik, gesigneerd boekenweekgeschenk Vier vingers (met dank aan Ton Soetekouw van http://boekenweek.schenkt.nl