Theo Capel in Nice

Theo Capel

Theo Capel (Amsterdam, 1944), thrillerschrijver en -criticus, werd geboren aan het begin van de hongerwinter. Hij groeide in Amsterdam op, studeerde en woonde er lange tijd. Na zijn psychologiestudie was hij werkzaam bij diverse educatieve instellingen en organisaties. Hij was onder meer directeur van een kleine non-profitorganisatie op dit gebied. Hij woonde geruime tijd in Haarlem, maar thans woont Capel weer in Amsterdam, waar ook zijn serieheld Hank Stammer zijn stek heeft.
Als liefhebber van thrillers met een maatschappelijk inslag werd hij in 1976 recensent van misdaadboeken voor het weekblad De Haagse Post. Voor dit blad maakte hij onder andere interviews met Len Deighton en Eric Ambler. Hij schreef ook voor de Volkskrant, te weten interviews met thrillerschrijvers en de tweewekelijkse rubriek 'Thrillers' in de boekenbijlage Cicero.

 

Zo verscheen een interview met de veel gelauwerde spionageschrijver Robert Littell. Capel houdt van boeken die in een gistende en bruisende maatschappij spelen, liefst voorzien zijn van een rechtschapen hoofdpersoon en vol zitten met kleurrijke details, bijvoorbeeld December 6 van Martin Cruz Smith en The company van de genoemde Robert Littell. Van zijn Nederlandse collega's noemt hij graag Frans Kotterer en Post senior en Post junior.Capel vertaalde o.a. werk van Edward S. Aarons (bv. Opdracht: Poesje in Mantsjoerije) en Michael Carey (Wraak onder hoogspanning). Hij richtte in 1981 het blad Thrillers & Detectives op, dat helaas niet meer bestaat.

De hoofdpersoon in zijn boeken is Hank Stammer, een import-Amsterdammer uit een spoorfamilie, die op freelance-basis dubieuze debiteuren opspoort.

Het volgende avontuur van Hank Stammer gaat Kras leed heten.

 

Het opmerkelijke begin van zijn debuut Weggegooid geld is al meteen kenmerkend voor de stijl van Capel:

Het was een pikstaanderig weertje, vierentwintig graden op de thermometer en een licht windje, zodat het net niet heet was. Als je niet te veel aan had was het goed uit te houden. Ik zag tot mijn plezier dat vooral jonge meiden zo verstandig waren geweest.

Theo Capel heeft een duidelijke opvatting over de hedendaagse Nederlandse misdaadliteratuur: 

'Wat ik keer op keer mis is een opgewekte toon, humor en grapjes, plotwendingen waarvan je opkijkt, brutaliteit die iets anders is dan grofheid. Ik mis gewoon schwung.' (www.crimezone.nl, Crimezone magazine, juli 2003)

Over Koud gepakt: Het begon met zacht najaarsweer in een vredig Friesland met een late koe nog in de wei. Niets wees erop dat het daar ook zou eindigen, maar dan in vlijmscherpe vrieskou en met een noordooster die duizenden sterke mannen op de knieën bracht. Voordat de natuur toesloeg, had Hank Stammer zich al hevig tegen de mens moeten verweren en dat allemaal omdat zijn voormalige chef bij de Geldkredietbank zich zorgen had gemaakt om niets. Dat een bank niet graag geld kwijtraakt, ligt voor de hand. Maar nu komen de zorgen juist voort uit geld dat in grote hoeveelheden wordt aangedragen. Een misdaadorganisatie heeft het beste met de Geldkredietbank voor. Hank Stammer vindt eigenwijs dat dat niet kan. De vraag wordt al gauw wie de meeste kracht en uithoudingsvermogen heeft. Stammer moet voorkomen dat incasseren voor hem een heel vervelende betekenis krijgt.

Slinks Nieuws verscheen in 1995 en werd door velen als een sleutelroman over de redactie van het weekblad Vrij Nederland werd gezien en waarover de voormalige hoofdredacteur van het blad, Xandra Schutte, indertijd in De Groene gal spuwde in een breder gesteld artikel ('In wrok gedrenkt'), misschien wel deels omdat zij dacht dat haar levensgezellin een rol als zuipschuit had gekregen in het boek.
Van cafébezoek komt soms iets goeds. Hank Stammer houdt er een opdracht aan over. De hoofdredacteur van een progressief weekblad wil graag weten wie de redactieleden lastig valt met anonieme brieven. Zijn medewerkers hebben hun eigen gedachten over de auteur en verdenken hun chef van misbruik van zijn design-schrijfmachine uit de jaren zestig. Op verzoek van de hoofdredacteur, die een mooie vrouw nog meer waardeert dan een goed geschreven artikel, probeert Stammer achter de identiteit van de anonieme brievenschrijver te komen, voordat het weekblad er ernstig onder gaat lijden. Op een mengsmering van inkt en alcohol trekt Hank Stammer een spoor door Amsterdam in de hoop een levensgevaarlijke kater te kunnen vermijden.

Sterf snel is tiende avontuur van Hank Stammer. Tijdens de presentatie van het boek op 4 november 2002 verklaarde hij het lange wachten op Sterf Snel door erop te wijzen dat het niet meevalt voor een  auteur als hij zonder rijbewijs een thriller te schrijven die voor een deel een ode aan de auto is en waarin Hank Stammer kriskras door grote delen van Nederland scheurt. In Sterf Snel is opnieuw veel van de moderne Nederlandse maatschappij te herkennen, maar het verhaal verwijst niet naar waargebeurde  situaties. Over de inhoud: Hank Stammer had natuurlijk beter moeten weten toen de Geldkredietbank hem aan een collega koppelde. Zij joeg bijna nog harder op wanbetalers dan hij. Autofinanciering was dol op Neelie, tot ze te vaak met lege handen thuiskwam. Foute boel, vond de bank, en Hank Stammer ging zich ermee bemoeien. De hele dag met zijn tweeën in een middenklasser de snelweg op om overal in het land auto's terug te vorderen, dat is vragen om moeilijkheden. En Neelie gaf al problemen genoeg. Ze zeggen dat Amsterdam vol met raar volk zit, maar op de snelweg valt het ook niet mee. Hank en Neelie scheuren van carpoolstrook via parkeergarage naar wegrestaurant. De vangrail lokt en de kans is groot dat je sneller sterft dan je leeft. Hank vraagt zich af of hij ooit nog thuis in Amsterdam op de bank zal liggen luisteren naar zijn favoriete countryzanger. En wat Neelie zich allemaal afvraagt, snapt hij steeds minder...

De stijl is, zoals altijd bij Capel, herkenbaar:

Ze keek me aan met een blik die ik normaal voor zwervers reserveerde.
'Stap in,' zei ze. 'Ik snap wie je bent. Je dacht toch niet dat ik je voor een dokter zou aanzien?'
Waarom eigenlijk niet? Ik droeg mijn blauwe blazer met bewerkte koperen knopen, waarin ik laatst nog voor een buschauffeur was aangezien. Ik vond dat ik ook wel het postuur had van een arts, het meest nog van een chirurg die gewend was om de beenzaag te hanteren.
'Schiet op,' zei ze, terwijl ze praktisch al wegreed voordat ik was ingestapt.

Capel is initiatiefnemer van de Toptoets en redacteur van De Leunstoel, dat als ondertitel heeft 'internetmagazine voor rustige mensen.' Zie www.deleunstoel.nl.

Het verhaal 'The Red Mercedes' verscheen in het juninummer (2004) van het prestigieuze Ellery Queen's Mystery Magazine. Het is een kort Hank-Stammerverhaal.

Werk: Weggegooid geld (1980, debuut); Klein verdriet (1981); Bijtend spul (1982); Kwade trouw (1985); Goed gestemd (1986); Dun vernis (1988); Rekening rijk (1990); Koud gepakt (1993); Slinks nieuws (1995); Sterf snel (2002); Trouw is niet te koop. Een journalistieke Frits-thriller (2007, in opdracht van dagblad Trouw); Kras leed (aangekondigd).

crime.nl © Nederlandstalige misdaadauteurs